Waarlijk Wonderbaarlijke Wetenschap

Eerste veldslag in Nederland mondde uit in genocide door de troepen van Julius Caesar

Tijdens een persconferentie op 11 december in het Allard Pierson Museum maakte de archeoloog Nico Roymans van de Vrije Universiteit Amsterdam bekend dat de plaatst is gevonden waar in Nederland de eerste grote veldslag plaatsvond tussen de troepen van de Romeinse veldheer en staatsman Julius Caesar en twee Germaanse stammen, de Tencteri en Usipetes, in het jaar 55 voor het begin van onze jaartelling. Deze veldslag vond plaats bij de huidige dorpen Kessel (NB) en Heerewaarden (Gld). Tot op heden […]

Lees meer

Hoe moderne natuurwetenschap helpt eeuwenoude kunst te conserveren

De beroemde oude schilderijen, waar Nederland terecht vermaard om is, zijn ooit geschilderd met verf die natuurlijke kleurstoffen bevatten. Deze natuurlijke pigmenten kunnen op de lange termijn chemische reacties aangaan die resulteren in kleurveranderingen en zelfs aantasting en verval van het schilderij. Ook in de ondergrond en de vernislaag kunnen stoffen zitten die tot het verval van het schilderij leiden. Kennis van de samenstelling van oorspronkelijke materialen en onderzoek naar het verval hiervan zijn essentieel voor het behoud van kunstwerken […]

Lees meer

Kan de wetenschap ons helpen met onze goede voornemens voor 2016?

Circa 78% van de Nederlanders hebben voor het nieuwe jaar goede voornemens, maar in de praktijk blijkt maar een kwart daarvan die voornemens een heel jaar lang vol te houden. Voornemens volhouden is een gevecht tussen wilskracht en verleidingen, met gewoontes, afleiding en vergeetachtigheid als extra storende factoren. Voldoende reden om nog net voor het nieuwe jaar begint eens te kijken of de wetenschap ons kan helpen die goede voornemens vol te blijven houden.   Feiten over goede voornemens Even […]

Lees meer

Een wonderlijk bos van verbogen bomen in Polen

Net buiten het Poolse plaatsje Nowe Czarnowo, 45 km ten zuiden van Szczecin in het noordwesten van Polen, ligt een vreemd bos van circa 300 pijnbomen die allemaal op dezelfde manier verbogen zijn. De bomen daaromheen zijn echter gewoon recht, zoals een pijnboom normaal groeit. Hoe kan het dat juist deze bomen allemaal op dezelfde manier zo merkwaardig vergroeid zijn?   Nowe Czarnowo is een klein plaatsje in de gemeente Gryfino (voor 1945: Greifenhagen) met ongeveer 3.800 inwoners in Noordwest-Polen […]

Lees meer

Mafiga matatu: heel gewoon dat een vrouw in Zuid-Tanzania drie relaties tegelijkertijd heeft

Eén van de voorkomende problemen bij de preventie van HIV in Tanzania is de gewoonte om meerdere seksuele relaties tegelijkertijd te onderhouden. Recent zijn de resultaten bekend geworden van een onderzoek naar de gewoonte van vrouwen in een Tanzaniaanse kustprovincie om structureel meerdere relaties op hetzelfde moment te hebben. Opvallend is dat dit een geaccepteerde traditie is, op het initiatief van de vrouw en met motivatie zowel financiële ondersteuning als bevrediging van een seksuele behoefte. Aan de kust van Zuid-Tanzania […]

Lees meer

Sikkel-dragende skeletten in een laat-middeleeuws Pools kerkhof duiden op duistere begrafenisrituelen

In het noordwesten van Polen, ongeveer een kilometer buiten het dorp Drawsko (circa 100 km ten oosten van Szczecin), hebben archeologen opgravingen gedaan op een kerkhof uit de 17de- of 18de-eeuw en 330 graven blootgelegd. In zes graven zijn er bijzondere omstandigheden ontdekt die wijzen dat de doden als potentiële ‘vampiers’ werden beschouwd: op vier skeletten was een sikkel over de hals gelegd, bij een vijfde over de heupen en op een zesde skelet was een steen op de hals […]

Lees meer

De eerste honden stammen hoogstwaarschijnlijk uit Zuidoost-Azië, 33.000 jaar geleden

De oorsprong van de hond als afscheiding van de grijze wolf heeft wetenschappers langdurig beziggehouden. Sommige onderzoekers waren tot nu toe overtuigd dat de eerste honden zich in het Midden-Oosten van de wolf afsplitsten, anderen vermoedden dat het in Europa was. Wetenschapper Peter Savolainen van het Koninklijk Instituut voor Technologie KTH in Zweden komt op basis van nieuw onderzoek van nucleair DNA tot de conclusie dat de eerste hond uit Zuidoost-Azië stamt.   Eerder onderzoek Savolainen’s eerder onderzoek was op […]

Lees meer

Borstbesparende operatie leidt tot grotere overlevingskans bij beginnende borstkanker: bestraling lijkt doorslaggevend

Tien jaar na een operatie ter bestrijding van beginnende borstkanker blijkt het percentage overlevenden bij een borstbesparende operatie, gecombineerd met radiotherapie (bestraling), 21% hoger te zijn dan dat van vrouwen die slechts een volledige borstamputatie (mastectomie) ondergingen. Het percentage vrouwen dat een borstbesparende operatie met radiotherapie onderging was 58%. Hiervan waren na tien jaar nog 76,8% in leven tegenover 59,7% van de vrouwen die een mastectomie ondergingen.   Borstkanker Borstkanker is een vorm van kanker die ontstaat in het melkklierweefsel […]

Lees meer

Revolutionaire stap gezet op het gebied van kernfusie, een schone vorm van energieproductie

Op 10 december hebben ingenieurs van het Max Planck Instituut voor het eerst in de Wendelstein 7-X fusiereactor een heliumplasma geproduceerd, waarbij gedurende een tiende van een seconde een temperatuur van ruim één miljoen ℃ werd bereikt. Kernfusie wordt beschouwd als een schone energievorm, omdat er geen schadelijke afvalstoffen bij vrijkomen, zoals bij de traditionele kernreactoren, die werken met kernsplitsing. Wanneer succesvol energie met kernfusie geproduceerd kan worden zal dit een revolutie betekenen met het milieu als grote winnaar. Wat […]

Lees meer

Zeldzaam complete skeletten van prehistorische triceratops arriveren in Leiden

Tien kisten met gigantische botten van in de Verenigde Staten opgegraven skeletten van triceratopsen zijn begin december gearriveerd in het Naturalis Biodiversity Center in Leiden. De skeletten zijn eind 2012 ontdekt op een veehouderij in Newcastle in de Amerikaanse staat Wyoming. Het bijzondere is dat deze skeletten bijna compleet zijn, terwijl de meeste gevonden triceratopsen hooguit 50% van een skelet bevatten. Het meest complete skelet dat tot nu toe gevonden is, is voor ongeveer driekwart compleet. Dit skelet bevindt zich […]

Lees meer
1 2 3 4 5