Waarlijk Wonderbaarlijke Wetenschap

Zeldzaam complete skeletten van prehistorische triceratops arriveren in Leiden

Aankomst van de in kisten en gips verpakte triceratops-botten

Tien kisten met gigantische botten van in de Verenigde Staten opgegraven skeletten van triceratopsen zijn begin december gearriveerd in het Naturalis Biodiversity Center in Leiden. De skeletten zijn eind 2012 ontdekt op een veehouderij in Newcastle in de Amerikaanse staat Wyoming. Het bijzondere is dat deze skeletten bijna compleet zijn, terwijl de meeste gevonden triceratopsen hooguit 50% van een skelet bevatten. Het meest complete skelet dat tot nu toe gevonden is, is voor ongeveer driekwart compleet. Dit skelet bevindt zich in het Houston Museum of Natural Science in Texas.

Het meest complete skelet van een triceratops in het Houston Museum of Natural Science

Het meest complete skelet van een triceratops in het Houston Museum of Natural Science.

Triceratops

Schedel van een triceratops met de kenmerkende kam (Marsh 1889), in 2011 geveild bij Sothebys

Schedel van een triceratops met de kenmerkende kam (Marsh 1889), in 2011 geveild bij Sothebys.

Triceratops is een geslacht van plantenetende dinosauriërs uit het late Krijt, ongeveer een half miljoen jaar voordat de dinosauriërs uitstierven, circa 67 miljoen jaar geleden. Hun oorspronkelijke leefgebied was in de Central Plains in de Verenigde Staten en in het zuiden van Canada. De eerste vondst van een triceratops werd in 1867 in de VS gedaan. Het reptiel dankt zijn naam aan prof. Othniel Marsh; het betekent letterlijk ‘driehoorngezicht’.

Een triceratops kon tot negen meter lang en drie meter hoog worden en een gewicht van dertien ton bereiken. Hij had een verhoudingsgewijs lange kop met een opvallende benen kam die ook de nek en de schouders beschermde. Het lichaam was zeer gespierd.

Voorstelling van een tyrannosaurus rex

Voorstelling van een tyrannosaurus rex.

De belangrijkste vijand van de triceratops was de tyrannosaurus rex, een vleesetende dynosauriër. Deze was er de oorzaak van dat er meer koppen van een triceratops zijn gevonden, waar weinig vlees aan zat, dan andere lichaamsdelen, waar een tyrannosaurus rex vaak weinig van overliet. Ook bij de in Wyoming gevonden skeletten zijn ten minste twee botten van een poot geheel doorgebeten. We hebben het dan over botten die per stuk meer dan een meter lang zijn!

 

Dylan Bastiaans en Dirk Cornelissen graven een aantal ribben uit

Dylan Bastiaans en Dirk Cornelissen graven een aantal ribben uit.

Opzienbarende vondst
De eerste sporen van de beenderen werden eind 2012 ontdekt op een veehouderij in Wyoming. De eigenaar van het landgoed zond vervolgens foto’s naar het Black Hills Institute of Geological Research in de Amerikaanse staat South Dakota. Vanaf mei dit jaar zijn er opgravingen gedaan door het Black Hills Institute en Naturalis, waarbij in eerste instantie drie exemplaren zijn gevonden, waaronder een jonge triceratops, en later nog twee, met een goede mogelijkheid dat er nog meer is. Zoals gezegd is het bijzondere dat de skeletten, ondanks dat de dieren waarschijnlijk wel zijn aangevallen, tot de meest complete behoren die ooit zijn gevonden. Midden volgend jaar gaan de onderzoekers terug naar Amerika om de opgravingen voort te zetten.


Reportage van CNN van de vondst van de triceratops-skeletten in 2012, Wyoming, VS.

Conservering in Nederland
De eerste tien kisten met botten, luchtdicht verpakt in gips, zijn bij Naturalis in Leiden aangekomen. Vanaf 19 december zullen ze zeer zorgvuldig worden onderzocht op onder andere beschadegingen en andere sporen en worden geconserveerd. Het bijzondere is dat het publiek bij dit werk in het Dinolab aanwezig kan zijn en dat de onderzoekers daarbij een uitleg geven wat ze precies doen en ontdekken. ‘We zijn vooral nieuwsgierig naar alles wat er achter de schedel zit,’ zegt onderzoeksleider Anne Schulp. ‘Nek, rug, heup, poten, we hebben het allemaal gevonden en het is allemaal zeldzaam. Meestal liet een tyrannosaurus rex niet veel van dat soort botten over na zijn maaltijd.’

De triceratopsskeletten zijn samen met de door Naturalis in 2013 in Montana opgegraven tyrannasaurus rex vanaf september 2016 compleet te zien in Leiden.

Triceratops zoals hij er vermoedelijk uitzag; de kleur is onbekend.

Triceratops zoals hij er vermoedelijk uitzag; de kleur is onbekend.




Aantal keren gelezen:652.

Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather
FacebookrssFacebookrssby feather

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *