Waarlijk Wonderbaarlijke Wetenschap

Exacte adres van ‘Het Straatje van Vermeer’ nu definitief vastgesteld

Het Straatje van Vermeer - Rijksmuseum

Door onderzoek van prof. dr. Frans Grijzenhout van de Universiteit van Amsterdam van tot nu toe nog niet geraadpleegde 17de-eeuwse archiefstukken is nu definitief vastgesteld waar de exacte locatie is van het beroemde schilderij ‘het Straatje’ van Johannes Vermeer. Deze valt samen met de huidige nummers 40-42 in de Vlamingstraat te Delft. Eerdere adressen die in de afgelopen jaren zijn gesuggereerd bleken uiteindelijk alle niet aannemelijk te zijn.

Vermeer - Frans Grijzenhout - foto Jeroen Oerlemans

Frans Grijzenhout – foto Jeroen Oerlemans.

Register op het Kadegeld
De bron die prof. Grijzenhout raadpleegde is ‘De legger van het diepen der wateren binnen de stad Delft’ uit 1667, ook wel het ‘Register op het kadegeld’ genoemd. ‘Belasting’ bleek uiteindelijk de sleutel te zijn om dit eeuwenoude raadsel te ontknopen.

Iedereen die in Delft een huis aan een gracht bezat moest meebetalen aan het uitdiepen van de gracht en het onderhoud van de kademuren voor zijn huis. Het Register geeft een gedetailleerd en tot op circa 15 cm nauwkeurig beeld van alle huizen en tussengelegen gangen aan de grachten van Delft in de tijd van Vermeer. Zo kon worden vastgesteld dat aan de noordzijde van de Vlamingstraat, ter hoogte van de huidige nummer 40 en 42, twee huizen stonden van ieder 6,30 m breed en daartussen twee naast elkaar gelegen poorten waren, ieder 1,20 m breed. Aanvullend onderzoek naar de huizen en achtergelegen tuintjes wees uit dat nergens anders in Delft dezelfde situatie voorkomt.

Vermeer - Het Straatje van Vermeer - Rijksmuseum - Vlamingstraat 40 - 42 foto Olivier Middendorp

De Penspoort
De huidige huizen dateren uit het laatste kwart van de 19de eeuw. Alleen het rechterpoortje op het schilderij is nog herkenbaar. Het rechterhuis op Het Straatje was eigendom van een tante van Vermeer, een weduwe die in haar levensbehoefte voorzag door de verkoop van pens. De aangrenzende poort werd daarom ‘Penspoort’ genoemd. Het is bovendien bekend dat Vermeers moeder en zuster schuin aan de overkant van dezelfde gracht woonden. Het is daarom aannemelijk dat Vermeer het huis kende.

Vermeer
Johannes Vermeer leefde van 1632 tot 1675. Van hem zijn tegenwoordig 35 schilderijen bekend, die wereldfaam genieten. Daaronder bevinden zich slechts twee stadsgezichten: ‘Het Straatje’, dat in het Rijksmuseum hangt en ‘Gezicht op Delft’ uit het Mauritshuis.

Vermeer - Het Straatje van Vermeer door Frans Grijzenhout

Het Straatje van Vermeer door Frans Grijzenhout

Tentoonstelling
Aan de ontdekking van de exacte locatie is een tentoonstelling gewijd; zie de evenementenkalender.

Publicatie
Frans Grijzenhout: Het Straatje van Vermeer. Gezicht op de Penspoort in Delft (Uitgave Rijksmuseum) ISBN 978-94-91714-69-6.

Bron: UvA.

 


Aantal keren gelezen:2947.

Deel dit artikel
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmailby feather
FacebookrssFacebookrssby feather

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *